ทูนขวัญข้าว..สู่ขวัญกระบือ ชาวนาบัวใหญ่ สืบสานประเพณีโบราณ

นครราชสีมา-ทูนขวัญข้าว..สู่ขวัญกระบือ ชาวนาบัวใหญ่ สืบสานประเพณีโบราณนานกว่า 100 ปี เสริมสิริมงคล เอาปุ๋ยลงนา ก่อนเริ่มฤดูเพาะปลูกใหม่ พร้อมชมไฮไลต์ประกวดควายงามเงินล้าน

เกษตรกรชาวนาในพื้นที่ ต.ขุนทอง อ.บัวใหญ่ จ.นครราชสีมา ร่วมกันจัด “งานประเพณีบุญเดือนสาม ทูนขวัญข้าว สู่ขวัญกระบือ” ซึ่งในช่วง 15 ปีที่ผ่านมา ได้รับการสนับสนุนให้จัดเป็นงานบุญประจำปี เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ สร้างรายได้ให้กับคนในชุมชน จะจัดเป็นประจำทุกปี ซึ่งปกติจะจัดในวันขึ้น 3 ค่ำเดือน 3 ตามปฏิทินแบบจันทรคติ สืบทอดประเพณีโบราณที่มีมานานนับร้อยปีแล้ว ชาวนาในภาคอีสานมักจะเรียกงานบุญประเพณีนี้ว่า “บุญเดือนสาม” หรือบางพื้นที่เรียกว่า “การสู่ขวัญข้าว สู่ขวัญควาย”

โดยหัวใจของประเพณีนี้ คือ การบูชาข้าว หรือพระแม่โพสพ ก่อนเข้าสู่ฤดูกาลหว่านไถ รวมทั้งเป็นการแสดงความเคารพ และระลึกถึงบุญคุณของควาย ซึ่งเป็นสัตว์ที่ถูกนำมาใช้แรงงาน หว่านไถนาข้าวในอดีต และถึงแม้ปัจจุบัน ชาวบ้านจะเปลี่ยนมาเลี้ยงควายเพื่อการอนุรักษ์และนำปุ๋ยคอกมาใช้ทำการเกษตร มากกว่า แต่ชาวบ้านยังคงให้ความสำคัญ จัดงานบุญประเพณีให้ โดยถือเป็นฤกษ์งามยามดี ทูนขวัญข้าว สู่ขวัญควาย นำเอาปุ๋ยคอกลงนาข้าว เพื่อความเป็นสิริมงคล ก่อนเริ่มฤดูกาลเพาะปลูกใหม่

ขณะเดียวกัน ผู้เฒ่าผู้แก่ในชุมชน ยังถือเป็นโอกาสดีที่ได้ส่งต่อความรู้ ความภาคภูมิใจในวิถีคนเลี้ยงควายให้กับลูกหลาน และแม้การจัดงานในครั้งนี้จะชุ่มฉ่ำไปด้วยสายฝน แต่ไฮไลต์เด็ด คือการประกวดควายงามเมืองบัวใหญ่ ซึ่งบรรดานายฮ้อยและผู้ชื่นชอบควาย ต่างเฝ้ารอชมความงามของควายเงินแสนเงินล้านกันจำนวนมาก และผู้ชนะก็เป็นไปตามคาด ได้แก่ “ควายแม่สิงห์หา” เซเลบควายฉลาด แสนรู้ จากคอกของนายหำ สิงห์ทอง เคยมีคนเสนอขอซื้อในราคา 1 ล้านบาท

แต่เจ้าของตัดใจไม่ยอมขาย ซึ่งควายแม่สิงห์หา ที่คว้ารางวัลการประกวดครั้งนี้ไปได้ จะเข้าร่วมการประกวดควายงามเมืองย่าโมอีกครั้งในงานประเพณีบัวไหมบัวใหญ่ ในวันที่ 4-11 มีนาคม 2565 เป็นงานใหญ่ที่รวมควายงามจากทั่วทั้งจังหวัดนครราชสีมา มาประกวดเฟ้นหาควายงามพ่อพันธุ์แม่พันธุ์ เพื่ออนุรักษ์สายพันธุ์ควายให้อยู่คู่กับชาวนาสืบต่อไป

ประสิทธิ์ ตั้งประเสริฐ ผู้สื่อข่าวจังหวัด นครราชสีมา

ข่าวที่เกี่ยวข้อง