องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ประกาศขึ้นทะเบียน “วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร” จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นแหล่งมรดกโลกแห่งใหม่ของประเทศไทย ในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกเมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2569  ที่นครปูซาน สาธารณรัฐเกาหลี ส่งผลให้ประเทศไทยมีแหล่งมรดกโลกที่ได้รับการรับรองจากยูเนสโกรวมทั้งสิ้น 9 แห่ง นับเป็นอีกหนึ่งหน้าประวัติศาสตร์สำคัญที่ตอกย้ำคุณค่าของมรดกทางวัฒนธรรมและทรัพยากรธรรมชาติของไทยในสายตานานาชาติ

ปัจจุบัน ประเทศไทยมีแหล่งมรดกโลกแบ่งออกเป็น มรดกโลกทางวัฒนธรรม 6 แห่ง และ มรดกโลกทางธรรมชาติ 3 แห่ง ครอบคลุมโบราณสถาน เมืองประวัติศาสตร์ และผืนป่าอันอุดมสมบูรณ์ที่ทรงคุณค่าระดับสากล

แหล่งมรดกโลกของประเทศไทย เริ่มได้รับการขึ้นทะเบียนครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2534 ประกอบด้วย เมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร ในจังหวัดสุโขทัยและกำแพงเพชร, นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่-ห้วยขาแข้ง ครอบคลุมพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี ตาก และอุทัยธานี

ต่อมาในปี พ.ศ. 2535 ยูเนสโกได้ขึ้นทะเบียน แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญที่สะท้อนอารยธรรมยุคก่อนประวัติศาสตร์ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ปี พ.ศ. 2548 ประเทศไทยได้รับการขึ้นทะเบียน กลุ่มป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ 6 จังหวัด ได้แก่ สระบุรี นครราชสีมา นครนายก ปราจีนบุรี สระแก้ว และบุรีรัมย์ ก่อนที่ในปี พ.ศ. 2564 จะมีการขึ้นทะเบียน กลุ่มป่าแก่งกระจาน ครอบคลุมจังหวัดราชบุรี เพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งนับเป็นผืนป่าที่มีความหลากหลายทางชีวภาพโดดเด่นระดับโลก

ด้านมรดกโลกทางวัฒนธรรมยังขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยในปี พ.ศ. 2566 ยูเนสโกประกาศขึ้นทะเบียน เมืองโบราณศรีเทพและโบราณสถานสมัยทวารวดีที่เกี่ยวข้อง จังหวัดเพชรบูรณ์ ตามด้วย ภูพระบาท ประจักษ์พยานแห่งวัฒนธรรมสีมาสมัยทวารวดี จังหวัดอุดรธานี ในปี พ.ศ. 2567

ล่าสุดในปี พ.ศ. 2569 คณะกรรมการมรดกโลกมีมติรับรอง วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นแหล่งมรดกโลกแห่งใหม่ ส่งผลให้ประเทศไทยมีแหล่งมรดกโลกครบ 9 แห่ง อย่างเป็นทางการ ถือเป็นมรดกโลกแห่งแรกของภาคใต้ และเป็นอีกหนึ่งความภาคภูมิใจของคนไทยทั้งประเทศ ที่สะท้อนถึงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ ความศรัทธา และมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่า ซึ่งได้รับการยอมรับและคุ้มครองในระดับนานาชาติ

แหล่งมรดกโลกของประเทศไทยทั้ง 9 แห่ง

• พ.ศ. 2534
  • เมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร (สุโขทัย และกำแพงเพชร)
  • นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา (พระนครศรีอยุธยา)
  • เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่-ห้วยขาแข้ง (กาญจนบุรี ตาก และอุทัยธานี)
• พ.ศ. 2535
  • แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง (อุดรธานี)
• พ.ศ. 2548
  • กลุ่มป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ (สระบุรี นครราชสีมา นครนายก ปราจีนบุรี สระแก้ว และบุรีรัมย์)
• พ.ศ. 2564
  • กลุ่มป่าแก่งกระจาน (ราชบุรี เพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์)
• พ.ศ. 2566
  • เมืองโบราณศรีเทพและโบราณสถานสมัยทวารวดีที่เกี่ยวข้อง (เพชรบูรณ์)
• พ.ศ. 2567
  • ภูพระบาท ประจักษ์พยานแห่งวัฒนธรรมสีมาสมัยทวารวดี (อุดรธานี)
• พ.ศ. 2569
  • วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร (นครศรีธรรมราช)