ปุ๋ยแพง!หนุ่มใหญ่ศรีสะเกษ คืนถิ่นมาเลี้ยงไส้เดือนทำปุ๋ยใส่นาข้าว
จำหน่ายกระสอบละ 250 บาท สร้างรายได้เดือนละกว่า 4 หมื่นบาท

โดย…เสนาะ วรรักษ์/รายงาน

ยุคปุ๋ยแพงเป็นประวัติศาสตร์หนุ่มใหญ่ศรีสะเกษ คืนถิ่นมาเลี้ยงไส้เดือนทำปุ๋ยเพื่อใส่นาข้าว ทดลองจนสำเร็จจากนั้นยังได้ถ่ายทอดความรู้ให้ชาวนาชาวสวน นำไปใส่นาไร่โดยไม่ต้องซื้อปุ๋ยเคมีลดต้นทุน

นายปณิฐพงศ์ ผาสุข อายุ 40 ปี หนุ่มใหญ่ บ้านห้วยยาง ต.เมือง หลวง จ.ศรีสะเกษ อตีดเจ้าหน้าที่ฝ่ายบันเทิงสถานีโทรทัศน์ดาวเทียม GMM แล้วลาออกเก็บเสื้อผ้ายัดใส่กระเป๋าอำลาเมืองกรุง มุ่งสู่ภูมิลำเนา มาทำ”ฟาร์มใส้เดือนดิน”ชื่อว่า” ผาสุขฟาร์มใส้เดือนดิน” เพื่อให้เป็น มูลไส้เดือน เป็นปุ๋ย ใส่นาข้าว พืชไร่ สวนครัว ไม้ดอกไม้ประดับทุกชนิด ได้ฟันผ่าอุปสรรคนานับประการจนประสบผลสำเร็จ

นายปณิฐพงศ์ บอกเล่าถึงแรงบันดาลที่ทำให้ตัดสินให้เลี้ยงใส้เดือนทำปุ๋ย ว่า ตนเป็นพนักงานบริษัทซึ่งได้รับเฉพาะเงินเดือน คิดอยากทำอาชีพของตัวเองจึงลาออกจากบริษัทและเดินทางกลับภูมิลำเนา แล้วมาศึกษาเรื่องของไส้เดือนเพราะต้องการสร้างงานสร้างอาชีพและสร้างรายได้ โดยศึกษาแล้วมีความเป็นไปได้จึงลงมือเลี้ยงไส้เดือน โดยปรับเปลี่ยนโรงเก็บของที่บ้านมาเป็นโรงเรือนเลี้ยงไส้เดือน จากนั้นทำบ่อเลี้ยงขนาดกว้าง 1 เมตร ยาว 15 เมตร จำนวน 5 บ่อ และกะละมังอีก จำนวน 300 กะละมัง ซึ่งลักษณะการเลี้ยงขึ้นอยู่กับสถานที่ของผู้เลี้ยง พร้อมลงทุนซื้อพันธุ์ไส้เดือน พันธุ์ AF แอฟริกัน ไนท์ ครอเลอร์( African Night Crawler) หรือ AF มาจากจังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 150 กิโลกรัม และสั่งซื้อมูลโคซึ่งเป็นมูลของโคนมโดยเฉพาะที่จะนำมาเลี้ยงไส้เดือน

นายปณิฐพงศ์ กล่าวต่อว่า วิธีการเลี้ยงไส้เดือน หรือ breeding มีขั้นตอนการทำดังต่อไปนี้ เริ่มแรกต้องนำมูลโคนมมาคายแก๊สและคายความร้อนโดยการแช่น้ำในบ่อ แช่ไว้ประมาณ 5-7 วัน ขั้นตอนแรกนี้จะทำให้มูลโคนุ่มไส้เดือนจะกินได้ง่าย เมื่อครบกำหนดแช่น้ำในบ่อแล้วก็ทำการปล่อยน้ำออกจากบ่อจนมูลโคนมเสด็จน้ำจึงตักใส่กะละมังหรือตักไปใส่ในบ่อเลี้ยง ซึ่ง breeding นี้จะเป็นทั้งที่อยู่และอาหารของไส้เดือน ส่วนจำนวนการเลี้ยงไส้เดือนนั้น ถ้าเป็นบ่อให้ใส่ไส้เดือนจำนวน 1 กิโลกรัมต่อ 1 ตารางเมตร แต่ถ้าเป็นกะละมังใส่ไส้เดือนจำนวน 3 ขีด ต่อ 1 กะละมัง ใช้เวลาเลี้ยงประมาณ 1 เดือน

เมื่อครบกำหนดเลี้ยงก็จะนำไปร่อนเพื่อเอามูลไส้เดือน ส่วนตัวไส้เดือนก็จะนำกลับไปเพาะเลี้ยงต่อไป ส่วนอัตรามูลของไส้เดือนที่ได้เมื่อนำไปร่อนแล้ว 1 กะละมัง จะได้มูลไส้เดือนอยู่ประมาณ 3-5 กิโลกรัม ส่วนในบ่อเลี้ยง จะได้มูลไส้เดือนประมาณ 300 กิโลกรัม สัปดาห์ 1 จะได้ปุ๋ยจากมูลไส้เดือนประมาณ 800-1,000 กิโลกรัม นำมาแพ็คใส่ถุงขนาดเล็กจำหน่าย ถุงเล็กจำหน่ายราคาถุงละ 45 บาท ส่วนบรรจุในกระสอบ จำหน่ายกระสอบละ 250 บาท มีลูกค้ารับซื้อประจำ เช่นร้านขายพันธุ์ไม้ และชาวไร่ชาวสวน นอกจากนี้ก็ยังมีเกษตรกรชาวบ้านซื้อไปใส่แปลงผัก นาข้าวกันเป็นจำนวนมาก จนผลิตไม่ทันขายเลยทีเดียว ทำให้สร้างงานและมีรายได้เดือนละกว่า 40,000 (สีหมื่นบาท)

ส่วนประโยชน์จากปุ๋ยมูลไส้เดือนนั้น จะทำให้ดินร่วนซุย ผิวหน้าดินไม่เสียในระยะยาว และยังมีจุลินทรีย์มากถึง 300 กว่าชนิด ใช้ใส่เป็นปุ๋ยบำรุงพืชผักได้เป็นอย่างดี และที่สำคัญเป็นปุ๋ยอินทรีย์มีราคาถูกกว่าปุ๋ยเคมี ที่ขณะนี้มีราคาสูง ปุ๋ยจากมูลไส้เดือนจึงเป็นทางเลือกอีกหนึ่งทางสำคัญหรับเกษตรกรผู้ปลูกพืชผักผลไม้ ซึ่งทำให้ลดต้นทุนได้เป็นอย่างดี